Koloniën in Noord-Nederland

Autopuzzeltocht langs de Koloniën van de Noordelijke Nederlanden
Puzzeltocht (PDF-bestand gratis te downloaden):

Maatschappij van Weldadigheid

De Franse bezetting van 1795 tot 1814 liet een verarmde Nederlandse natie achter. De economie was totaal vastgelopen, met als gevolg dat de levensomstandigheden van vele stedelingen mensonwaardig waren geworden. De trek van wanhopige plattelanders naar de steden toe, in de hoop op een beter leven, bemoeilijkte de situatie nog verder. De regering van koning Willem I zocht naar oplossingen om de armoede te keren.

Eén van deze oplossingen, voor wat de economie van Drenthe betreft, werd aangedragen door generaal Johannes van den Bosch (1780-1844). Deze militair wist van aanpakken. Hij initieerde in 1818 de Maatschappij van Weldadigheid, die het landgoed Westerbeeksloot bij Frederiksoord (8 km ten noordoosten van Steenwijk), vervolgens Willemsoord, Wilhelminaoord, Boschoord, Ommerschans en nog wat later Veenhuizen aankocht om er op verveende gebieden landbouwkoloniën en honderden hoeven voor de armen te stichten. De minder geschikte gronden werden op grote schaal bebost. Ook de grote steden zagen het belang in en droegen vele jaren financieel bij aan het project. Daarnaast telde de Maatschappij nog 23.000 private donoren.

De organisatie, met als beschermheer Prins Frederik, richtte de ogen op de duizenden paupers in de grote steden van het land. Hun werd - soms met dwang - een kans geboden zich als boer of landbouwer te bekwamen en daardoor te ontsnappen aan een uitzichtloos bestaan. De mensen kregen woonruimte en werk. Om structuur aan hun leven te geven werd kerkgang, maar ook scholing voor de kinderen, verplicht gesteld. Geneeskundige verzorging werd geregeld en ouderen die niet meer konden werken, kregen in rusthuizen onderdak en verzorging aangeboden. Een zeer vooruitstrevende aanpak! Lang voordat dit in andere provincies en landen was ingevoerd, stond de Maatschappij van Weldadigheid dus al aan de wieg van de leerplicht, gezondheidszorg en de sociale zekerheden.

Het succes van dit maatschappelijke experiment was, ondanks alle goede bedoelingen, aanvankelijk beperkt door gebrek aan grondbemesting en aan affiniteit met het landleven bij de vele stadse kolonisten. Niet alle nieuwkomers waren gemotiveerd, zoals de chronische dronkaards, bedelaars en herrieschoppers. Zij werden overgepIaatst naar speciale koloniën, zoals Veenoord en Ommerschans, waar zij werden gestraft en/of een heropvoeding kregen. Anderen werden gedwongen de landbouwkoloniën te verlaten. De meesten van hen vestigden zich vervolgens in Noordwolde-Zuid, Vledderveen, Nijensleek of Marijenkampen. Ondanks deze tegenslagen werd toch doorgezet, overeenkomstig het motto van generaal Van den Bosch: “Denk, Durf en Doe!” In de periode 1818-1921 zijn naar schatting 80.000 mensen in de koloniën van Drenthe geplaatst.

De autopuzzeltocht “Langs de Koloniën van de Noordelijke Nederlanden” voert je langs een aantal historische plaatsen in het grensgebied van de provincies Overijssel, Drenthe en Friesland, waar de invloed van de Maatschappij nog duidelijk herkenbaar is en je een goede indruk krijgt van een nog steeds bestaande maatschappelijke organisatie, die voor een ernstig 19e eeuws probleem een vernieuwende oplossing aandroeg.

Route

Blokzijl - Muggenbeet - Marijenkampen - Willemsoord - De Pol - Westvierdeparten - Wilhelminaoord - Oostvierdeparten - Boschoord - Doldersum - Zorgvlied - Veenhuizen - Bosberg - Oude Willem - Frederiksoord - Giethoorn - Vollenhove - Blokzijl

Totale afstand
165 km
Nadere informatie
  • In deze autopuzzeltocht worden 26 multiple choice vragen gesteld over allerlei historische bezienswaardigheden die je op je route langs de koloniën van de Noordelijke Nederlanden zult tegenkomen. De antwoorden op deze vragen zijn soms eenvoudig te vinden op informatieborden die vlak bij - of tegen de gevel van - de desbetreffende bezienswaardigheid zijn aangebracht. Er zijn echter ook een aantal vragen die je niet zo maar 1-2-3 kunt beantwoorden. Hierbij is het de bedoeling dat je de bezienswaardigheid of attractie daadwerkelijk bezoekt óf raad vraagt bij het VVV c.q. de plaatselijke bevolking. Uiteraard staat het je vrij om het internet te raadplegen. Kortom: Aan jou de keuze hoe je de puzzeltocht maakt!
  • Het is niet noodzakelijk om deze puzzeltocht vanaf vraag 1 te doorlopen. Je bepaalt zelf bij welke vraag je wilt beginnen;
  • In de puzzel kom je achter de antwoorden bij vraag 14 t/m 26 de volgende notatie tegen: A -> P. Voorbeeld: A3 -> P7. Dit betekent dat de letter achter het antwoord op vraag 3 de 7e letter vormt van de oplossing van deze puzzeltocht (NB: De letter "A" staat voor "Antwoord", de "P" voor "Positie");
  • De tocht kan het beste in de periode begin april - half oktober worden gemaakt. De kans dat alle toeristische voorzieningen open zijn, is dan het grootst;
  • Let tijdens de autopuzzeltocht te allen tijde goed op het verkeer om je heen!
  • Klik hier om alle antwoorden van deze autopuzzeltocht terug te vinden.

Geef je mening over deze puzzeltocht

PuzzeltochtOnline richt zich voortdurend op het verbeteren van de kwaliteit van haar dienstverlening. Daarom maken we graag gebruik van de waardevolle opmerkingen en suggesties van onze websitebezoekers en puzzelaars!

Mogen we in dit kader een paar minuten van je tijd vragen om onder het kopje "Reactie toevoegen" jouw ervaring met deze puzzeltocht met ons te delen?

We zien jouw bijdrage met veel belangstelling tegemoet!

Reacties

Ingediend door Laura (niet gecontroleerd) op zo, 01/04/2018 - 21:10

Permalink

Een mooie route voor een heerlijk dagje uit. De meeste antwoorden via internet opgespoord. Weer veel geleerd over ons afwisselende land. Dank voor het uitzetten.

Beste Laura,

Wat fijn om te horen dat je de Autopuzzeltocht langs de Koloniën in Noord-Nederland leuk vindt! We doen ons uiterste best om zoveel mogelijk mensen al puzzelend te laten genieten van de mooiste bezienswaardigheden en fraaiste natuurlandschappen in ons mooie landje!

Met vriendelijke groet,
PuzzeltochtOnline

Reactie toevoegen